Bugun...
Bizi izleyin:



Yazı Nasıl Yazılır?

Tarih: 16-03-2019 09:29:03 + -


Güzel bir yazı kaleme alırken nelere dikkat edilmelidir? Yazı yazmada anlatımın önemi nedir? Yazı yazmada planın önemi nedir? Yazı yazmak geliştirilebilirmi? Yazı yazmada akıcılığın önemi? Yazı yazmada sadeliğin önemi.


Yazı  Nasıl Yazılır?

 

 

 

 

Yazı nasıl yazılır?

 

Herhangi bir konuda güzel yazı yazmak için nelere dikkat edilir, yazı yazmada hangi konular önemlidir? Yazmak sanatını geliştirmek aşağıda belirrtiğimiz konulara dikkat edilmelidir.

 

I.             Yazı, bir konu ile ilgili olarak yazılır. Konuyu kendimiz tayin  etmiş olabileceğimiz gibi başkası da verebilir. Her iki durumda da yazı yazabilmek için önce konuyu iyi anlamalı, yazılacak yazının şeklini tayin,  konuyu açıklayıcı malzemeyi toplamalıdır.

 

Konuyu iyi anlamak demek, onun hangi maksatla ilgili olduğunu kesin olarak bilmek demektir.

 

Her konu, çok defa yazının ne şekilde yazılacağını da gösterir. Örnek olarak  ‘’Bir okul anınızı anlatınız’’, konusu hikâye etme tarzında yazılır.  Çünkü anlatacağınız anı bir olaydır. Oysa «Okula niçin geliyorsunuz?» konusuna göre bir yazı yazacak olursanız düşüncelerinizi açıklayacaksınız, Konu verilirken yazının tasvir, hikâye etme, açıklama, iddia ve ispat, tarzlarından biriyle yazılacağı ister açıklansın, isterse açıklanmasın bunu konudan çıkarmak ve ona göre yazıyı yazmak gerekir,

 

 

II.            Düşünmenin ve bilginin gelişmesi gözleme, okumaya bağlıdır. Etraflarını iyi görmesini bilen, okullarda iyi yetişmiş ve okumaya meraklı insanlar herhangi bir konuda daha kolay yazı yazabilirler.

 

Şu halde yazı yazabilmek için: 1) Gözleme, 2) Okumaya ihtiyaç vardır,

 

Gözlem demek, etrafımızdaki varlıkların, etrafımızda olup biten olayların özel taraflarını yakalayabilmek demektir. Bu iş, beş duyunun yardımıyla olur.

 

Yazı yazarken işe yarayacak okuma, değerli eserlerin dikkatli ve çok defa not alınarak okunması şeklidir.

 

Yazı yazılırken gözlem ve okuma yoluyla kazanılmış bilgilerden hepsi işe yaramaz. Bunlardan konunun amacına yakın ilgisi bulunanları seçmek gerekir. Konunun yazıda belirtmek istediğimiz maksadı ana fikri meydana getirir. Birtakım fikirler ana fikrin belirmesine yarar. Anlatımda ikinci derecede fikirler de vardır ki bunlar, yardımcı fikirlerdir. Ana fikrin açık bir şekilde belirtilebilmesi yardımcı fikirlerin bir düzene konulma»nı gerektirir. Yardımcı fikirlerin, ana fikri en iyi belirtecek; tarzda sıraya konmasına tertip, bu sıraya da plan denir.

 

Bir planda, genel olarak, giriş, gelişme ve sonuç bulunur. Girişte konunun ana hatları belirtilir. Gelişme bölümünde ayrıntılardan faydalanılır. Sonuçta ise, olay anlatılmışsa, olayın sonucuna; fikir üzerinde durulmuşsa genel görüşe varılır.

 

III. Konu ile ilgili planımızı hazırladıktan sonra anlatım başlar. Anlatımın aracı dildir, Dil, kelime hazinesi ve sözdizimi ile anlatımda rol oynar.

 

Yazıda dil malzemesini kullanmayı da bilmelidir. Kelime hazinesinden faydalanırken şu iki nokta göz önünde bulundurulmalı:

1.            Kelimeleri doğru kullanmalı. Kelimelerin doğru kullanılması hem anlam, hem de yazım ile ilgilidir,

2.            Maksadı en iyi bildiren kelimelerden faydalanmalı.

 

Anlatımda, sözdizimi bakımından da  kelimede olduğu gibi doğruluk başta gelir. Cümlenin doğruluğu, dilbilgisi kurallarına uygun cümleler kurmakla sağlanır.

 

Cümlelerin doğruluğunu sağlamak için önceleri kısa cümle kurmaya dikkat etmelidir.

 

Yazıda cümlenin doğru olması yetmez; fikirler de doğru ve açık  olmalıdır; Fikirlerin anlaşılır şekilde anlatılmış olmasına açıklık denir: açık anlatımın kapalı (müphem) anlatımdır.

 

Cümleleri meydana getiren kelimelerin kolay söylenir olması, ses bakımından birbirleriyle uyuşmaları anlatımı zevkli hale sokar. Kelimelerin ses uygunluğundan cümlede ahenk ve akıcılık doğar,

 

Anlatımda gereksiz kelime ve cümleler bulunmamasına dikkat etmelİ. Fikirlerin, duyguların yeteri kadar kelime veya cümle ile anlatılmasına duruluk denir. Duruluğa dikkat olunmayan yazılarda gereksiz kelimelere, cümlelere rastlanır.

 

Yazının bir plana göre düzenlenmiş birtakım yardımcı fikirlerden meydana geldiğini yukarıda açıkladık. Bölümler, yazıda, satır başlarıyla belirtilir, Yazıda belli bir fikrin açıklandığı ve bir satır başından öteki satır başına kadar süren bu bölümlere paragraf denildiğini biliyorsunuz.

 

Yazının paragrafları plana göre ölçülü olmalıdır. Giriş ve sonuç bölümleri, daima gelişme paragraflarından kısadır.

 

Yazı, bütün paragraflarıyla insan üzerinde zorla yazılmış, özenilmiş etkisi bırakmamalıdır. Bu yazının gereksiz sözlerden, zorlanmalardan uzak oluşu tabiliğj yaratır. Şu halde bu yazıda açıklık, duruluk, akıcılık -ve tabiilik gibi nitelikler bulunmalıdır.

 

Yazıda, noktalama işaretlerinin kullanılması da fikirlerin anlaşılmasını kolaylaştırır. 

 

 

IV. Buraya kadarki açıklamalardan sonra çeşitli yazma tarzlarını ve bu tarzlara göre dikkat edilecek başlıca noktaları belirtebiliriz.

 

1.            Tasvir — Yazıyla resim yapmak demektir. Her varlık tasvir konusu olabilir, İnsan tasvirlerine portre denir. İnsanların dış bakımdan tasvirlere fizik portresi; ahlâk, duygu, düşünüş bakımlarından yapılmış tasvirlere ruh portresi adı verilir.

 

Tasvirler, geniş ölçüde gözlemden faydalanılarak yazılırlar. Tasvirlerde belli ayrıntıları sıralamaktan kaçınmalı, varlıkların en özel taraflarını bulup göstermelidir.

 

2.            Hikâye etme — Hikâye etme olay anlatma demektir. Olaylar, çok defa, oluş sırasıyla anlatılır. Olayların sonucunu girişte belirtmemek,  sezdirmemek yazının sonuna kadar merakla okunmasını sağlar. Hikâye etmede, giriş bölümünde, olayı meydana getiren nedenler ve kişiler belirtilir. Gelişme bölümünde olayla ilgili ve merakı artıran entrikalardan faydalanılır ve olay düğümlenir. Sonuçta düğüm çözülür,

 

3, İddia ve ispat yazıları — Bu çeşit yazılarda bir fikrin iddiası ve ispatı yapılır, Giriş bölümünde, iddia veya ispat olunacak fikir belirtilir. Gelişme bölümünde, yeter sayıda, tanık ve kanıttan faydalanılır. Sonuçta, bu tanık ve kanıtlarla vardığımız fikir belirtilir.

 

4.            Açıklama yazıları — Bir fikrin, bir atasözünün, bir özdeyişin (vecizenin) açıklanması bu çeşitten bir yazı yazmayı gerektirir, Bu yazılar da, üzerinde durulacak fikir iyi ve doğru kavranmış olmalıdır, Aksi takdirde fikri yanlış, eksik açıklamak tehlikesi vardır.

 

 

 






FACEBOOK YORUM
Yorum

DİĞER Edebiyat Haberleri

ÇOK OKUNAN HABERLER
SON YORUMLANANLAR
FOTO GALERİ
  • Seydişehir Kuğulu Park
    Seydişehir Kuğulu Park
  • Fas Turizmi ve Fas Resimleri
    Fas Turizmi ve Fas Resimleri
  • Bir Gül Bahçesine Girercesine
    Bir Gül Bahçesine Girercesine
  • Poz veren hayvanlar
    Poz veren hayvanlar
  • Günün Fotoğrafları-Hayatın İçinden
    Günün Fotoğrafları-Hayatın İçinden
  • Halı ve Kilim Motiflerinden Örnekler
    Halı ve Kilim Motiflerinden  Örnekler
FOTO GALERİ
VİDEO GALERİ
  • Gönül Sultanları- Seydişehirli Hacı Abdullah Efendi
    resim yok
  • Dış Ticaret de Teslim Şekilleri
    Dış Ticaret de Teslim Şekilleri
  • Frikik oyunu
    Frikik oyunu
  • Bob Marley,merak etme ,mutlu ol
    Bob Marley,merak etme ,mutlu ol
  • Bob Marley-no woman no cry
    Bob Marley-no woman no cry
  • Kedilerin efendisi
    Kedilerin efendisi
VİDEO GALERİ
YUKARI