Bugun...
Bizi izleyin:



Fiziki Coğrafyanın İklim Üzerine Etkileri

Tarih: 13-03-2019 20:53:25 + -


Fiziki coğrafyanın iklim üzerine etkileri nedir ? Fiziki coğrafyanın özellikleri nedir ve iklime nasıl etki eder? Yüzey şekillerinin iklime etkisi nedir? Yükseltinin iklim üzerine etkisi nedir? Denizlerin iklime etkisi nedir? Türkiye'nin şekli ve iklimi?


Fiziki Coğrafyanın İklim Üzerine Etkileri

Fizikî Coğrafya Özelliklerinin İklim Üzerindeki Sonuçları

 

Türkiye iklimini veya iklimlerini meydana getiren etmenlerin üçünc grupu, yurdumuzun yüzey şekilleri, yükselti, denizden uzaklık derecesi gibi özellikleri içine alır:

 

1.)Yüzey şekilleri :

 

Türkiye’deki dağların genellikle doğu -batı doğrultusunda uzandıklarını ve bu arada güneyde ve kuzeyde daha yüksek olduklarını biliyoruz. Bu özelliğin en önemli sonucu yağış, dağılışı ile sıcaklık derecesi üzerinde görülür. Yıllık yağış miktarının dağılışını gösteren  haritayı incelersek, bu haritanın dağları gösteren bir haritayı âdeta taklit  ettiğini tesbit ederiz. Gerçekten bütün dağlık alanlarımız çevrelerinden daha fazla yağmur alır. Fakat bu bakımdan en önemli fark kuzey ve güneydeki kenar dağlar ile iç kısımlar arasında göze çarpar. Bu kenar dağlar ve onların denize bakan yamaçları çok yağışlı olduğu halde, içeriye bakan yamaçlar daha az yağışlıdır; denizden uzak olan iç kısımlar ise en az yağışlı alan bölgelerimizdir. Çünkü bu kısımlar denizden gelen nemli rüzgârlara karşı, yüksek kenar dağları ile kapanmıştır. Bu rüzgârlar karşılarına çıkan kenar dağların yamaçları üzerinde yükselerek yoğuşur ve içlerindeki nemin büyük kısmını oralarda bırakır. Dağların doruğunu aşarak iç kısma geçerken de alçalırlar, bu sırada sınır ve yoğuşma noktasından uzaklaşırlar. Zaten taşıdıkları su buharının miktarı da azalmış bulunur. İşte ülkemizin kuzey ve güney kenar dağları üzerinde nemli bölgelerin bulunmasının, bunların hemen ardında ise kurak sahaların başlamasının sebebi budur.

 

 

Kıyı bölgesi ile iç kısımlar arasında dar bir saha dahilinde meydana gelen bu büyük yağış farkı ancak batıda, yani dağların kıyıya dik olarak indikleri Ege bölgesinde pek görülmez. Çünkü burada denizden gelen hava kütleleri, taşıdıkları nemi daha geniş bir sahaya dağıtmak imkânını bulurlar.

 

 

2) Yükselti:

Sıcaklık derecesinin yükseldikçe düştüğünü hepimiz biliriz. Ortalama olarak her 200 metre yükseldikçe sıcaklık bir derece alçalır. Ülkemizin  muhtelif kısımları arasında büyük yükselti farkları vardır. Bu sebepten yükselti Türkiye'de çok önemli bir iklim etmenidir. Ülkemizin  yıllık veya mevsimlik gerçek sıcaklık haritaları yapılırsa, bu haritaların hemen tamamiyle yükseltiyi yansıttığı görülür.

 

İç Anadolu'nun, fakat özellikle Doğu Anadolu plâtolarının ortalama sıcaklığının düşük olması ve kışın çok şiddetli soğukların hüküm sürmesinde bu bölgelerin fazla olan yükseltileri önemli bir sebeptir. Bu yüzden memleketimizin iç kısımlarında sıcaklık derecesi güneyden kuzeye değil, fakat daha çok paraleller boyunca doğuya doğru gidildikçe yani memleketin bu yönde yükselmesine bağlı olarak düşer.

 

 

3) Türkiye'nin şekli ve denizden uzaklık derecesi

 

Türkiye’nin  şekli ve muhtelif noktaların denizden uzaklık derecesi de iklim özellikleri üzerinde geniş etki yapar.

 

Türkiye denizler ve çok içerilere sokulan derin körfezlerle parçalanmamıştır. Özellikle Anadolu geniş bir kara kütlesi meydana getirir. Bu sebepten iç kısımlar deniz etkilerinden yoksundur. Zaten, biraz önce öğrendiğimiz gibi, yüksek kenar dağlar bu etkilere büsbütün engel olur. İşte iç kısımların kara iklimi altında bulunmasının bir sebebi de budur. Bu kara ikliminin şiddeti denizden uzaklaştıkça, yani Doğu Anadolu'ya gidildikçe artar. Trakya da da gene kıyıdan uzaklaştıkça iklim şiddetlenir.

 

Kara ikliminin şiddeti, yıllık sıcaklık farkının derecesi ile ölçülür. Aşağıdaki tabloda bu farkın denizden muhtelif yönlerde uzaklaştıkça nasıl arttığı görülüyor:

 

 

Yıllık sıcaklık Farkları (Derece olarak)

1.Ege Kıyılarından Doğu Anadolu’ya Doğru

İzmir     Afyon     Kırşehir   Sivas    Erzincan   Erzurum    Kars

19.0       21.8        23.2        23.9        27.9         28.2         29.5

 

2.Karadeniz Kıyılarından Güneye Doğru

Rize        Erzincan           Malatya        Diyarbakır

15.7          27.9                  28.1               29.5       

 

3.Trakya : Kıyıdan İçeri Doğru

İstanbul(Florya)       Lüleburgaz     Edirne

18.1                                20.5             22.6

 






FACEBOOK YORUM
Yorum

DİĞER Coğrafya Haberleri

ÇOK OKUNAN HABERLER
SON YORUMLANANLAR
FOTO GALERİ
  • Seydişehir Kuğulu Park
    Seydişehir Kuğulu Park
  • Fas Turizmi ve Fas Resimleri
    Fas Turizmi ve Fas Resimleri
  • Bir Gül Bahçesine Girercesine
    Bir Gül Bahçesine Girercesine
  • Poz veren hayvanlar
    Poz veren hayvanlar
  • Günün Fotoğrafları-Hayatın İçinden
    Günün Fotoğrafları-Hayatın İçinden
  • Halı ve Kilim Motiflerinden Örnekler
    Halı ve Kilim Motiflerinden  Örnekler
FOTO GALERİ
VİDEO GALERİ
  • Gönül Sultanları- Seydişehirli Hacı Abdullah Efendi
    resim yok
  • Dış Ticaret de Teslim Şekilleri
    Dış Ticaret de Teslim Şekilleri
  • Frikik oyunu
    Frikik oyunu
  • Bob Marley,merak etme ,mutlu ol
    Bob Marley,merak etme ,mutlu ol
  • Bob Marley-no woman no cry
    Bob Marley-no woman no cry
  • Kedilerin efendisi
    Kedilerin efendisi
VİDEO GALERİ
YUKARI