Bugun...
Bizi izleyin:



Dünyada Küresel ve Bölgesel Birlikler

Tarih: 04-03-2019 10:56:43 Güncelleme: 04-03-2019 11:05:43 + -


Dünyada askeri, ticari, ekonomik olaylara yön veren kuruluşlar hangileridir ? Dünyada küresel örgütler hangileridir ? IMF ne işe yarar ?


Dünyada Küresel ve Bölgesel Birlikler

 

 

Küresel ve Bölgesel Örgütler

20. yüzyılda yaşanan iki büyük savaş ( I. Ve II. Dünya Savaşı)  ve verdiği zararlardan sonra  bu durumların yeniden yaşanmaması için askeri, siyasi, ekonomik örgütle kurulmuştur. Bunlar küresel ve bölgesel olmak üzere iki grupta toplanır.

 

KÜRESL ÖRGÜTLER
 

A) Siyasal Örgütler

-Birleşmiş Milletler

-İslam Konferansı Teşkilatı

 

B)Askeri Örgütler

-Nato

 

C)Ekonomik Örgütler

-Opec

-IMF

-Dünya Bankası

-OECD

 

D)Çevre Örgütleri

-Greenpeace

 

 

BÖLGESEL ÖRGÜTLER

Avrupa Birliği , Nafta, AGİT, Karadeniz Ekonomik İş Birliği

 

 

BİRLEŞMİŞ MİLLETLER  (BM)

(Unitede National –UN)

 

-2. Dünya Savaşı sonrasında Galip ülkeler tarafından anlaşmazlıkları çözmek, dünyada barış ve güvenliği sağlamak amacıyla 1945 yılında kurulmuştur.

 

- Kuruluşu sırasında Türkiye'nin de aralarında bulunduğu 51 ülke imza atmıştır.

 

- Merkezi New York'tadır.

 

- Günümüzde üye ülke sayısı 192 olmuştur.

 

- Üye ülkelerden ABD, Çin, Rusya, Fransa ve İngiltere alınan kararlarda veto hakkına sahiptir. Bu ülkelerin onaylamadığı kararlar yürürlüğe girmez.

 

 Altı ana organlar oluşur

1. Genel Kurul ( ülkelerin birer temsilcisi olan ve tavsiye niteliğinde karar alan organdır)

2. Güvenlik Konseyi

3. Ekonomik ve Sosyal Konsey

4. Vesayet Konseyi ( Milletler arası koruma altındaki bölgelerden sorumludur)

5. Uluslararası Adalet Divanı

6. Genel Sekreterlik (BM’nin  çalışmalarını düzenler. )

                                                   

Güvenlik Konseyi

10   geçici ülke ile  daimi üyeler olan ABD, Çin, Rusya, Fransa ve İngiltere’den oluşan bu ülkelerin önerisi ile 2 yıllığına 10 değişik ülke üye olur.

 

Yardımcı Organları

UNICEF (Çocuklara yardım fonu)

FAO (Gıda ve tarım teşkilatı, merkezi Roma)

UNESCO (Eğitim, bilim ve kültür teşk,latı, merkezi Paris)

IMF (Uluslararası Para Fonu, merkezi Washington)

WHO (Sağlık Teşkilatı)

 

 

NATO (Kuzey Atlantik Anlaşması Örgütü)

 

-İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra Sovyetler Birliği'n e (şimdiki Rusya) karşı, üye ülkelerin güvenliğini sağlamak amacıyla kurulan askeri bir örgüttür.

-9 Nisan 1949 yılında Washington'da kurulmuştur

 

-ABD, Kanada, Belçika, Hollanda, Fransa, İngiltere, Danimarka, İzlanda: Lüksemburg, Norveç ve Portekiz kurucu ülkelerdir.

-Türkiye 1952 yılında üye olmuş, üye olduktan son­ ra yapılan anlaşma gereği Kore'ye asker göndermiştir.

-Merkezi Brüksel'dedir. 16 üye ülke vardır. Her ülke eşit haklara sahip olup veto hakkına sahiptir.

Üye ülkeler ABD, Kanada, İngiltere, Fransa, Belçika, Hollanda, Portekiz, Lüksemburg, Danimarka, İzlanda,  İtalya,  Norveç,  Türkiye  (1952), Yunanistan  (1952), Almanya (1954) ve İspanya (1982)'dır.

 

 

OPEC

 

-Dünya petrol rezervlerinin 2/3'üne sahip olan 5 ül ke (Suudi Arabistan, İran, Kuveyt, Irak ve Venezuela) tarafından 1960 yılında lrak'ın başkenti Bağdat'ta kurulmuştur

 

-Kurucu ülkeler yeni ülkelerin kuruluşa katılmasında veto hakkına sahiptirler.

 

-OPEC petrol fiyatlarını ve üretimini belirleyen etkenlerden en önemlisidir. Fakat OPEC'in, alınan kararlann üye ülkeler tarafından uygulanması konusunda herhangi bir yaptırımı yoktur.

-OPEC ekonomik bir örgüttür.

 

-Birleşik Arap Emirilkleri, Katar, Libya, Cezayir, Nijerya, Gabon, Ekvador, Endonezyave Angola sonradan katılmışlardır(Toplam 14 ülke OPEC'e üyedir.)

 

 

IMF (Uluslarası Para Fonu)

 

Birinci ve ikinci dünya savaşlarından sonra birçok ülke ekonomik yönden güç kaybetmiş, ABD ise ihracatı ve altın stokları arttığı için diğer ülkeleri ekonomik yönden destekleyecek duruma gelmiştir. ABD'nin doğrudan yardım yerine bir kuruluş aracıyla yardımlar yapmak istemesi üzerine 1944 yılında 44 ülkenin katılımıyla IMF kurulmuştur. 1947'de fiili olarak çalışmalarına başlamıştır.

 

IMF’nin Amaçları

1.            Dünya para sorunlarını çözmek üzere ülkeler arasında işbirliği sağlamak

2.            Dünya ticaretinin ve istihdamın dengeli bir şekilde gelişmesini sağlamak. Ülkelerin kalkın­ masını hızlandırmak.

3.            Ödeme güçlüğü çeken ülkeler için çözümler üretmek.

4.            Devalüasyonlara engel olmak

 

-IMF, ödeme güçlüğü çeken ülkelere kredi vererek dünya ekonomisini korur.

 

 -IMF, bilançoları fazla veya açık veren ülkelere                 müdahale hakkına sahiptir. Bunu guvernörler heyeti aracılığıyla yapar. Guvernörler heyetinde her ülke iştirak ettiği sermaye ile orantılı oy hakkına sahiptir. Guvernörlerin oy hakkı, üye ülkelerin oy gücüyle sınırlıdır. En fazla oy hakkına sahip ülke ABD'dir.

-IMF her ülkeye hissesinin %25'i oranında kredi vermekle mükelleftir.

-2007'de Sırbistan Karadağ 'ın katılımıyla üye sayısı 185 olmuş tur.

-Türkiye IMF'ye 1947 yılında üye olmuş ve belli dönemlerde kredi kullanmıştır.

 

 

DÜNYA BANKASI

 İkinci Dünya Savaşı'nda sonra Uluslararası Yeniden Yapılanma ve Kalkınma Bankası adıyla kurul­ muş, 1947 yılında Birleşmiş Milletler'in özerk uzman kuruluşu olmuştur.

 

Günümüzde 181 ülke üyedir. bunlardan 11 ülke sermayenin %55’ine  sahiptir. Türkiye'nin payı ve oy gücü %0.5 düzeyindedir.

 

 Dünya Bankası, üye ülkelerin atadıkları guvernörler, icra direktörleri ve başkanlık organları tarafından yönetilir.

 

OECD

1946 yılında Avrupa Ekonomik İşbirliği temelleri üzerine 1960 yılında imzalanan Paris Antlaşması ile kuruldu.

 örgütün amaçları

 Üye ülkelerden halkın yaşam standartlarını iyileştirici ekonomik politikalarını desteklemek.

 İşsizliğin ortadan kaldırılmasını sağlamak.

 Dünya ticaretinin geliştirilmesine destek vermek.

OECD  insan hakları, demokrasi ve Yurttaş özgürlüğünü benimsemiştir. bu ülkeleri üye olsun olmasın bütün ülkelere tanıtma amacını gütmektedir.

OECD, ABD’nin teşviki ile kurulmuştur.

 Türkiye 1961 yılında üye olmuştur.

 

 Üye ülkeler

Avrupa kıtası: Almanya, İngiltere, Fransa, İtalya, Hollanda, İsviçre, İsveç, Norveç, Danimarka, Avusturya, İspanya, İrlanda, İzlanda, Finlandiya, Portekiz, Türkiye, Yunanistan, Belçika, Lüksemburg

Amerika kıtası: ABD, Kanada

Asya Kıtası : Japonya

Okyanusya : Avustralya, Yeni Zelanda

 

 

Greenpeace

-Greenpeace bir çevre örgütüdür.

 

Dünyada çevreye karşı duyarlılığı artırmak için 1971 yılında kurulmuştur.

 

Çalışmalarını bağımsız yürütebilmek için hiç bir ülke ve kurumdan bağış kabul etmez. Sadece bireylerden aldığı maddi ve manevi destekle çalışmalarını sürdürür.

Bilimsel veri ve kaynakları esas alır. Şiddete baş­ vurmaz. Çalışmalarını basın yoluyla gündeme getirir.

Günümüzde 24 ulusal, 4 bölgesel ofisi, 101 ülkede 3 milyon destekçisi vardır.

1992 yılında Türkiye de ofis açmıştır.

 

Greenpeace'in başlıca çalışmaları:

 

•             İklim değişiklikleri ve küresel ısınmanın durdurulması için çalışmalar yapar.

•             Yenilenebilir kaynakların kullanılmasını teşvik eder.

•             Balina avına karşıdır.

 

•             Nükleer silahlanmaya karşıdır. Hatta kirliliğe neden olmasından dolayı nükleer santrallerinde kullanılmasını istememektedir.

•             Zehirli atıkların ortadan kaldırılmasını istemektedir.

•             Savaşlara karşıdır.

 

•             Doğayı, ormanı ve denizleri korumaya çalışır.

 

 

AB (Avrupa Birliği)

 

-1951'de Avrupa kömür ve çelik topluluğu olarak, kömür ve çelik sektörünü güçlendirmek ve barışı sağlamak amacıyla kuruldu.

... 1957'd e Roma antlaşması sonucunda 6 Avrupa ülkesi imza atmış ve (Almanya, Belçika, Fransa, İtalya, Lüksemburg ve Hollanda) AET adıyla kurulmuştur.

•             1958 yılında üye ülkeler arasında gümrük birliği uygulamasına geçilmiştir. Bununla beraber sadece ekonomik yönden değil, tarımdan ulaştırmaya, rekabetten güvenliğe kadar bir çok alanda ortak politikalar oluşturma amaçlanmıştır.

Devam eden süreçte 1992'de Maastricht Antlaşmasıyla bugünkü Avrupa Birliği kurulmuştur.

1999 Amsterdam, 2003 Nice Antlaşmalarıyla parasal birliğe (Avro) geçilmiş, ortak dışişleri ve güvenlik politikaları benimsenmiştir.

Kurucu Ülkler  : Almanya, Fransa, İtalya, Hollanda, Belçika, Lüksemburg

Zaman içerisinde diğer Avrupa ülkeleri de dahil olmuş en son 2005 yılında Bulgaristan ve Romanya dahil edilerek toplam ülke sayısı 26 olmuştur.

Türkiye ise ilk kez 1959 yılında başvurmuş, 1982 yılında ilişkiler askıya alınmış, 1995 yılında gümrük birliğine katılmıştır.

 

NAFTA (Kuzey Amerika Ülkeleri Serbest Ticaret Antlaşması)

Kanada, ABD ve Meksika arasında imzalanan ticaret antlaşmasıdır. 1994 yılında yürürlüğe girmiştir.

 

 

KEİ  (Karadeniz Ekonomik İşbirliği Teşkilatı)

 

1992 yılında Türkiye'nin öncülüğünde İstanbul"da düzenlenen zirve sonunda kurulmuştur.

* Üye ülkelerinin konumları ve benzer ekonomilerini kullanarak ikili ve çok taraflı ilişkilerini güçlen­ dirmelerini ve geliştirmelerini sağlamak amacıyla kurulmuştur. Karadeniz Havzasının bir barış, istikrar ve refah bölgesi olmasını sağlamak hedefindedir.

* Arnavutluk, Azerbaycan, Bulgaristan, Ermenistan, Gürcistan, Moldova, Romanya, Rusya, Türkiye, Uk­ rayna ve Yunanistan kurucu üye olarak yer alırlar.

*Almanya, Fransa, Polonya, Tunus, İsrail, Mısır, Slovakya, İtalya ve Avusturya gözlemci sıfatıyla bulunmaktadır.

*Ulaşım, haberleşme, bilişim, enerji, madencilik, turizm, tarım, hayvansal koruma, sağlık, teknoloji, iktisadi ve ticari bilgi alışverişi ve ürün standardizasyonu alanlarında ortak projeler gerçekleştirilmesi düşünülmektedir.

 

 

İKÖ (İslam Ülkeleri Konferansı)

1971 yılında Suudi Arabistan'ın başkenti Cidde' de kuruldu.

-Üye ülkelerin toplumsal, ekonomik, bilimsel ve kültürel etkinlikler arasında eşgüdüm sağlayarak. islami dayanışmayı kurmak, ırk ayrımına karşı çıkmak önemli amaçlarıdır.

-Türkiye, 1976 yılında bu örgüte üye oldu.

 

Üye ülke sayısı 40'ın üstündedir.

Başlıca üye ülkeler:  Suudi Arabistan, Afganistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Endenozya, Fas, Filistin, İran, Katar, Kuveyt, Lübnan, Libya, Malezya, Mısır, Pakistan, Senegal, Somali, Sudan, Suriye, Tunus, Bahreyn, Bangladeş, Cezayir, Irak, Kamerun, KKTC, Nijerya, Ürdün

 

 

AGİK (Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Konferansı)

-1972 yılında kuruldu.

-Üye ülkelerin arasındaki ilişkileri düzenlemeyi, güvenlik, insan hakları ve temel hürriyetlere saygıyı, ekonomik ve bilimsel işbirliğini amaçlar,

-Avrupa Ülkeleri, ABD, Kanada ve BDT’ye üye ülkeleri kapsayan geniş ölçekli bir birliktir.

-Özellikle Avrupa’daki konvansiyonel silahları sınırlayan kararları önemlidir.






FACEBOOK YORUM
Yorum

DİĞER Coğrafya Haberleri

ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
SON YORUMLANANLAR
FOTO GALERİ
  • Antalya Resim ve Fotoğrafları
    resim yok
  • Seydişehir Kuğulu Park
    Seydişehir Kuğulu Park
  • Fas Turizmi ve Fas Resimleri
    Fas Turizmi ve Fas Resimleri
  • Bir Gül Bahçesine Girercesine
    Bir Gül Bahçesine Girercesine
  • Poz veren hayvanlar
    Poz veren hayvanlar
  • Günün Fotoğrafları-Hayatın İçinden
    Günün Fotoğrafları-Hayatın İçinden
FOTO GALERİ
VİDEO GALERİ
  • Gönül Sultanları- Seydişehirli Hacı Abdullah Efendi
    resim yok
  • Dış Ticaret de Teslim Şekilleri
    Dış Ticaret de Teslim Şekilleri
  • Frikik oyunu
    Frikik oyunu
  • Bob Marley,merak etme ,mutlu ol
    Bob Marley,merak etme ,mutlu ol
  • Bob Marley-no woman no cry
    Bob Marley-no woman no cry
  • Kedilerin efendisi
    Kedilerin efendisi
VİDEO GALERİ
YUKARI