Bugun...
Bizi izleyin:



Cümle Ögeleri Nelerdir

Tarih: 23-04-2019 19:22:03 + -


Cümle öğeleri nedir? Cümle hangi ögelerden oluşur? Cümle ögelerinin özellikleri nelerdir? Cümle yapısı nelerden oluşur ?


Cümle Ögeleri Nelerdir

CÜMLE ÖĞELERİ

Cümle, bir duyguyu, düşünceyi veya olayı anlatan sözcük ya da sözcükler topluluğudur. Cümlede her sözcüğün bir görevi vardır. Bu görevli sözcüklere öğe denir. Bu öğeler şunlardır:

 

1)            Yüklem

2)            Özne

3)            Nesne

4)            Dolaylı Tümleç

5)            Zarf Tümleci

6)            İlgeç Tümleci

 

Şimdi, öğelerin cümlede ne gibi görevleri olduğunu görmek için aşağıdaki cümlenin öğelerini inceleyelim.

 

Ben o kitabı dün okulun karşısındaki kırtasiyede gördüm.

 

gördüm (yüklem) /Cümlede yapılan işi bildiren öğe

ben (özne) /  Yüklemde bildirilen işjyapan öğe

o kitabı (nesne) /Yüklemde bildirilen işten etkilenen öğe

dün (zarf tümleci) / Yüklemin yapılış zamanını belirten öğe

okulun karşısındaki kırtasiyede (dolaylı tümleç)  /Yüklemin yapıldığı yeri gösteren öğe

 

 

Cümlenin öğeleri bulunurken şu kurallara dikkat edilmelidir:

-Önce yüklem bulunur ve öteki öğeleri bulmak için bütün sorular yükleme sorulur.

-Öğeleri buldurmaya yönelik sorular, cümle içinde, buldurduğu öğenin yerini tutar.

-Cümledeki tamlamalar ve söz öbekleri bölünmez.

-Cümledeki ünlem ifadeleri ve hitap sözcükleri öğe olarak kabul edilmez.

 

 

 

YÜKLEM

Kip ve kişi eki alıp iş, oluş, hareket bildiren eylem veya cümleyi bir yargıya bağlayan sözcük ya da

sözcük öbeğidir. Yüklem, cümlenin en önemli ve temel öğesidir. Bir cümlenin varlığından söz edebilmek için yüklemin olması şarttır.

 

**Yüklem eylem soylu sözcük veya sözcük öbeğinden oluşabilir:

 

Çocuklar, balkonda oturuyorlar.

Bu olay beni çok mutlu etti.

 

-Bu cümlelerde "oturuyorlar” ve "mutlu etti” eylemleri kip ve kişi eki alarak cümleyi bir yargıya bağladığı için yüklemdir.

 

Ömer, yarın okula gelmeyecekmiş.

Güneş yavaş yavaş kayboldu.

Babam, yorgunluktan kanepede uyuyakaldı.

Buraya gelmekten son anda vazgeçmiş.

Yazar, son romanım geçen sene kaleme almış.

Müdür, camın kırıldığını görünce küplere bindi.

Yukarıdaki cümlelerde koyu renkli sözcük ve sözcük öbekleri iş, oluş ve hareket bildirdiğinden yüklemdir.

 

***Yüklem, ad soylu sözcük veya sözcük öbeğinden oluşabilir. Aşağıdaki cümlelerde yüklemler koyu renkle, yüklemlerin türleri ayraç içinde belirtilmiştir.

En güzel mevsim sonbahardır.

(ad)

Dün seni arayan bendim.

(kişi adılı)

Geçen yaz neredeydin?

(soru adılı)

 

Bütün bu hazırlıklar misafirler içindi.

(ilgeç öbeği)

Biraz önce gelen, bizim sitenin yöneticisiydi.  / (zincirleme ad tamlaması)

Borç yiğidin kamçısıdır.   /(belirtili ad tamlaması)

Tarık’ın annesi fizik öğretmeniymiş.   /(belirtisiz ad tamlaması)

Çarşıdan almamı istediği yün çoraptı.   /(takısız ad tamlaması)

Benim sadık yârim kara topraktır.    / (sıfat tamlaması)

Nihat, çalışkan bir çocuktur.      /(sıfat tamlaması)

Sarp dağlardan örülmüş dört duvar içindeyim.    /(sıfat ve ad tamlamalarından oluşmuş sözcük öbeği)

Bin yıldan uzun bir gecenin bestesidir bu.   /(sıfat ve ad tamlamalarından oluşmuş sözcük öbeği)

Hakkıdır Hakka tapan milletimin istiklal.   /(sıfat ve ad tamlamalarından oluşmuş sözcük öbeği)

Kardelen, bu dağların en yalnız çiçeğidir.    /(sıfat ve ad tamlamalarından oluşmuş sözcük öbeği)

Yahya Kemal, Divan edebiyatının son temsilcisidir.  / (sıfat ve ad tamlamalarından oluşmuş sözcük öbeği)

Deniz yüzü görmemiş bir çoban çocuğuyum. /(sıfat ve ad tamlamalarından oluşmuş sözcük öbeği)

 

 

 

ÖZNE

Cümlede işi, oluşu, hareketi yapan veya olanı bildiren öğedir. Yükleme "kim, ne" soruları sorularak bulunur.

Çocuklar bahçede sessizce oynuyor.

(Oynayan kim? / Çocuklar)

 

Buranın şifalı suları çok meşhurdur.

(Meşhur olan ne? / Buranın şifalı suları)

 

Özne, ad soylu sözcük veya sözcük öbeğinden oluşabilir. Aşağıdaki cümlelerde özneler koyu renkle, öznelerin türleri ayraç içinde belirtilmiştir.

Babası doğum gününde ona hediye aldı.

(ad)

Onlar yarın buraya gelecekmiş.

(kişi adılı)

Kim size sınav olacağını söyledi?

(soru adılı)

 

Dünkü maça kimse gitmemiş.

(belgisiz adıl)

 

Yetkililer yarın kar yağabileceğini söyledi.

(adlaşmış sıfat)

 

Elbisesinin rengi maviydi.

(belirtili ad tamlaması)

 

Karadeniz kıyıları dört mevsim yemyeşildir.

(belirtisiz ad tamlaması)

 

Bizim sınıfın başkanı benim.

(zincirleme ad tamlaması)

 

Yaralı kuş yerde kıpırdamadan yatıyordu. (sıfat tamlaması)

 

Şairin kendine göre bir imge dünyası vardı.

(sıfat ve ad tamlamalarından oluşmuş sözcük öbeği)

 

 

***Cümlede bulunmayan, yüklemdeki kişi ekinden anlaşılan öznelere "gizli özne" denir.

 

Haftaya Ayvalık'a gideceğim. (Kim gidecek? - Ben)

Yarın bize uğrasın. (Kim Uğrasın? - O)

Bir yaz günü geçtik Tuna'dan. (Kim geçti? - Biz)

 

NOT: Cümledeki hitap sözleri öğe olarak kabul edilmez. Bu sözler cümle dışı unsurdur.

Ali, buraya gel.

Bu cümlede "Ali'l hitap sözü olduğundan özne değil cümle dışı unsurdur. Cümlenin öznesi ise gizli özne "sen”dir.

 

ÖRNEK SORU

Saraçhanebaşı'ndaki yıllanmış Bozdoğan Kemeri’nin eteklerine yaslanmış eski bir medrese olan müze binası, bu tür sergilerle izleyicilerine geçmişten geleceğe uzanan ilginç köprüler kuruyor.

Bu cümlenin öznesi, aşağıdakilerden hangisidir?

A)           Saraçhanebaşı’ndaki yıllanmış Bozdoğan

Kemeri

B)           Bozdoğan Kemerenin eteklerine yaslanmış eski bir medrese

C)           ilginç köprüler

D)           geçmişten geleceğe uzanan ilginç köprüler

E)            Saraçhanebaşı’ndaki yıllanmış Bozdoğan Kemeri'nin eteklerine yaslanmış eski bir medrese olan müze binası

(1990-ÖYS)

Açıklama: Cümlenin yüklemi olan "kuruyor" sözcüğüne "ne" sorusunu yönelttiğimizde, "Saraçhanebaşı’ndaki yıllanmış Bozdoğan Kemeri’nin eteklerine yaslanmış eski bir medrese olan müze binası cevabını alıyoruz. Cevap E seçeneğidir.

 

ÖRNEK SORU

Aşağıdaki cümlelerden hangisi özne ve yüklemden oluşmuştur?

A)           Yazınsal türlerin birbirine benzeyen ve birbirinden ayrılan yönlerini belirlemek zordur,

B)           Her yazı ya da yazınsal yaratı, insanoğlunun düşünce ve duygu evrenini zenginleştirir.

C)           Dilsel ürünlerin amacına ulaşması doğru algılanmalarını gerektirir.

D)           Her yazıda, dil ve anlatım yönünden bir bütünlük olmalıdır.

E)            Yazınsal türlerin, donmuş, kalıplaşmış bir yapıları olduğunu kimse söyleyemez.

(2001 -ÖSS)

Açıklama: A seçeneğinin yüklemi olan "zordur" sözcüğüne, özneyi bulmak için Zor olan nedir?" sorusunu yönelttiğimizde cevabın, "Yazınsal türlerin birbirine benzeyen ve birbirinden ayrılan yönlerini belirlemek" sözleri olduğunu görüyoruz. Cevap A seçeneğidir.

 

 

ÖRNEK SORU

Sözlerinden çok, adının önem kazanması, bir eleştirmenin en büyük korkusudur.

Bu cümlenin öğeleri, aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla, doğru olarak verilmiştir?

A)           Nesne - yüklem

B)           Özne - yüklem

C)           Özne - zarf tümleci - yüklem

D)           Özne - zarf tümleci - nesne - yüklem E) Nesne - özne - zarf tümleci - yüklem

(2003 - ÖSS)

Açıklama: Cümlenin öğeleri bulunurken tamlamalar birbirinden ayrılamayacağından cümlenin yüklemi, "bir eleştirmenin en büyük korkusudur" söz öbeğidir. Yükleme. sorulan "ne" sorusu özneyi buldurduğundan, "Sözlerinden çok, adının önem kazanması" söz öbeği cümlenin öznesidir. Cevap B seçeneğidir.

 

 

 

NESNE (DÜZ TÜMLEÇ)

Öznenin yaptığı işten etkilenen öğedir. Dolayısıyla nesne, yüklemi eylem olan cümlelerde aranmalıdır. Özneyle nesneyi karıştırmamak için önce özne, sonra nesne bulunur. Yükleme sorulan "neyi, kimi" sorularıyla belirtili nesne, "ne" sorusuyla  belirtisiz nesne bulunur.

 

1) Belirtili Nesne (Neyi?, Kimi?)

Çocuk, kitabı çantasına koydu.

(Neyi koydu? kitabı)

 

Düğünde herkes seni sordu.

(Kimi sordu? seni)

 

Aşağıdaki cümlelerde belirtili nesneler koyu renkle gösterilmiştir.

İstanbul'u dinliyorum, gözlerim kapalı.

Kapıyı, pencereyi ardına kadar açtı.

Öğrencilerle geçirdiğimiz o güzel günleri özledim.

Babam, arkadaşlarını eve davet etmiş.

Dün seni okulda göremedik.

Sanatçı, en beğendiğim şarkıyı konserin sonunda seslendirdi.

Dedem, dün akşam evde neyi unutmuş?

Kimi çağırıyor öğretmen?

Yarın herkesi doğum günüme bekliyorum.

Ege kıyılarının güzelliğini seyrediyoruz.

 

 

2) Belirtisiz Nesne (Ne?)

 

Dün kardeşine güzel bir hediye almış.

(Ne almış? güzel bir hediye)

 

Aşağıdaki cümlelerde belirtisiz nesneler koyu renkle gösterilmiştir.

Öğretmenimiz bize hüzünlü şiirler okurdu.

Fuarda birçok araba gördük. 

Eve dönerken yolda bir cüzdan buldum.

Bugün bana bisiklet alacağız.

Bize, yarın okula gelmeyeceğim, dedi.

Ne söyeleyeceksin bana?

 

 

ÖRNEK SORU

Aşağıdaki sorulardan hangisinin cevabı, özne de yüklem de değildir?

A)           - Arkadaşın ne yapıyor?

-              Dinleniyor.

B)           - Kim geldi?

-              Sütçü.

C)           - Annen nasıl oldu? - İyileşti.

D - Bu pakette ne var?

- Kitap.

E) - Çocuk kimi arıyor?

- Kardeşini.

(1991 -ÖSS)

Açıklama: Seçenekleri incelediğimizde A ve C'de "dinleniyor" ve "iyileşti" sözcüklerinin yargı bildirdikleri için yüklem olduğunu görüyoruz. B seçeneğinde "sütçü" sözcüğü işi yapanı bildirdiğinden, D seçeneğinde ise "kitap  sözcüğü var olanı bildirdiğinden, bunların özne olduğunu görüyoruz. E seçeneğinde ise "kardeşini sözcüğü yapılan işten etkilenen varlığı bildirdiğinden dolayı nesnedir. Cevap E seçeneğidir.

 

 

ÖRNEK SORU

Sait Faik'in hikâyelerinde insanların ve çevrenin. herhangi bir kurala bağlı kalmadan özgürce ele alınmasını yazarın yaşayış biçimine bağlayabiliriz

Yukarıdaki altı çizili bölüm cümlenin hangi öğesidir?

A)           Özne

B)           Nesne

C)           Durum bildiren zarf tümleci

D)           Yer bildiren zarf tümleci

E)            Dolaylı tümleç

(1992-ÖYS)

Açıklama: Cümlenin yüklemi olan "bağlayabiliriz" sözcüğüne özneyi bulduran ilkim" sorusunu yönelttiğimizde cevap olarak gizli özne olan 'biz" sözcüğünü alıyoruz. Özneyi bulduktan sonra, yükleme sorduğumuz "neyi” sorusuna ise "Sait Faik'in hikâyelerinde insanların ve çevrenin, herhangi bir kurala bağlı kalmadan özgürce ele alınmasını" cevabını alıyoruz. Cevap B seçeneğidir.

 

 

 

DOLAYLI TÜMLEÇ

Yüklemi; yer, yön bakımından tamamlayan öğedir. Yükleme sorulan "kime, kimde, kimden, nereye, nerede, nereden, neye, neyde, neyden" sorularının cevabı olur.

Dolaylı tümleç olan öğe -de, -den" durum eklerinden birini alır. Ancak bu eklerden birini alan her sözcük dolaylı tümleç değildir. Bir sözcüğün dolaylı tümleç olması için yukarıda sıralanan sorulardan birinin cevabı olması gerekir

 

Dayım İstanbul'a yarın gelecekmiş-

Bu cümlede "İstanbul'a” sozcüğü "nereye" sorusuna cevap verdiğinden dolaylı tümleçtir.

 

Aşağıdaki cümlelerde dolaylı tümleçler koyu renkle gösterilmiştir.

 

Bu akşam deniz kenarında biraz dolaşacağım.

Karlı dağdan yolum ayrıldı bahar ülkesine.

Çocuk, bugün okulda yaşadıklarını annesine anlattı.

Bu gece teyzesinde kalacakmış.

Yarın, doğduğum yere gideceğim.

Sağ taraftan ses geliyordu.

Az önce yukarıya çıktı.

ileride bir kaza olmuş.

Dağlar dev bir testereye benziyordu.

Ben soğuktan hiç hoşlanmam.

Arkadaşlarla çocukluğumuzdan söz ettik biraz.

Annem bu çorapları yünden örmüş.

Buradaki evlerin hepsi ağaçtan yapılmış.

Ne buluyorsun şu eylülde?

Burada olduğumu kimden öğrendin?

Bu otobüs nereden geliyor?

Bu hediyeyi kime aldın?

Siz nerede oturuyorsunuz?

 

 

ZARF TÜMLECİ

Yüklemi; durum, zaman, miktar, yer-yön ve sebep gibi yönlerden tamamlayan öğelerdir. Yükleme sorulan "nasıl, ne zaman, ne kadar, nere(ye), neden, niçin, niye, ne" sorularıyla bulunur.

 

Buradan az önce bir çocuk koşarak geçti.

Bu cümlede "az önce" sözü yüklemi zaman yönünden; "koşarak” sözcüğü durum yönünden tamamladığından zarf tümlecidir.

 

Aşağıdaki cümlelerde zarf tümleçleri koyu renkle gösterilmiştir.

Söylediğim filmi akşam izleyebildin mi?

Güneş doğmadan yola çıkacağız.

Sabaha kadar ders çalıştım.

Ağır ağır çıkacaksın bu merdivenlerden.

Bebek, gürültüden uyuyamamış.

İhtiyarın elleri soğuktan çatlamıştı.

Şimdi uzaklardasın.

Çok dolaştım yapayalnız bu sahillerde.

Annesine sessizce bir şeyler söyledi.

Sonbaharda gelecekmiş buralara.

 

***Bir cümlede birden fazla zarf tümleci bulunabilir.

Annem birazdan aşağı iner.

Ne zaman iner? (birazdan)

Nereye İner? (aşağı)

 

Çocuklar, hava soğuyunca hızlıca içeri girdiler.

Ne zaman girdiler? (hava soğuyunca)

Nasıl girdiler? (hızlıca)

Nereye girdiler? (içeri)

 

NOT: Yer - yön zarfları ek aldığında zarf tümleci olmaz Aldığı eklere göre değişik öğe görevleri üstlenir.

Seni aşağıda bekliyorum. (dolaylı tümleç)

Aşağısı çok sıcak. (özne)

Aşağıyı çok beğenmiş. (nesne)

 

 

ÖRNEK SORU Ozan, düşünceyi duygu haline dönüştürünceye kadar yoğurur.

Aşağıdakilerin hangisinde, öğelerin sıralanışı bu cümledekiyle aynıdır?

A)           Eleştirmenler, dilciler, şiirde sözcüklerin gerçek anlamlarından çok, yan anlamlarının kullanıldığını söylerler.

B)           Şiir, duyguları etkileyerek akıl gücünü baskı altına alır.

C)           Şiir, duyular aracılığıyla dünyayı okura tanıtır.

D)           Her çağ, kendi şiirini, ikinci bir dil yaratarak oluşturur.

E)            Şairler, sözcüklerin anlam alanını genişletmeye çalışırlar.

(2001-ösş

Açıklama: Örnek cümlenin yüklemi olan yoğurur sözcüğüne ilkim" sorusunu sorduğumuzda cevap olarak özne olan "ozan" sözcüğünü cevap olarak alıyoruz. Yükleme sorduğumuz  'neyi" sorusuna nesne olan "düşünceyi" cevabını; yükleme sorduğumuz "nasıl" sorusuna zarf tümleci olan "duygu haline dönüştürünceye kadar" cevabını alıyoruz. Örnek cümlenin öğeleri "özne - nesne - zarf tümleci - yüklem” şeklinde sıralanmıştır. Cevap D seçeneğidir.

 

 

İLGEÇ (EDAT) TÜMLECİ

Yüklemi; amaç, araç, birliktelik yönlerinden tamamlayan "ile, için" ilgeçleriyle oluşturulmuş öğelerdir. Yükleme sorulan "ne ile, kiminle, kimin için, ne için" sorularıyla bulunur.

 

Annesi yarın gemiyle gelecekmiş.

Bu cümlede "gemiyle" sözcüğü "neyle" sorusuna cevap verdiğinden ve yüklemi araç yönünden tamamladığından ilgeç tümlecidir.

 

Aşağıdaki cümlelerde ilgeç tümleçleri koyu renkle gösterilmiştir.

Çocuk elini bıçakla kesmiş.          (Ne ile?)

Arkadaşlarıyla iyi anlaşırdı.         (Kiminle?)

Yarın benimle okula gelirsin.      (Kiminle?)

Bu hazırlıklar piknik için yapıldı. (Ne için?)

Bu hediyeyi senin için aldım.      (Kimin için?)

 

 

CÜMLE VURGUSU ÖZELLİKLERİ

Cümlede anlamca en çok önemsenen öğe, vurgulanan öğedir. Cümlede vurgu, asıl olarak öğelerin yerlerine göre değişir. Yüklemi sonda olan cümlelerde vurgu, yüklemden önceki öğededir.

 

Aşağıdaki cümlelerde koyu renkli sözcükler cümledeki vurgulu öğelerdir.

Ozlem yarın trenle İzmir'e gidiyor. (dolaylı tümleç)

Özlem trenle İzmir'e yarın gidiyor. (zarf tümleci)

Özlem yarın İzmir'e trenle gidiyor. (ilgeç tümleci)

Yarın trenle izmir’e Özlem gidiyor. (özne)

Gidiyor yarın trenle İzmir'e Ozlem. (yüklem)

 

 

***Soru eki "mı, mi" vurguyu kendinden önce gelen öğeye çeker.

Özlem mi yarın trenle İzmir’e gidiyor? (özne)

Özlem yarın trenle mi İzmir’e gidiyor? (ilgeç tümleci)

 

***‘’de, da’’ bağlacı vurguyu kendinden önceki öğeye çeker.

Özlem de yarın trenle izmir’e gidiyor. (özne)

Özlem yarın da trenle İzmir’e gidiyor. (zarf tümleci)

 

***Soru anlamı taşıyan sözcükler vurguyu kendi üzerinde taşır.

Akşam kim bizi buradan alacak? (özne) Ne zaman eve geleceksin? (zarf tümleci) Nerede şimdi o akşamlar? (yüklem)

 

ÖRNEK SORU

"Cümlede önemsenen öğeyı vurgulamanın bir yolu da onu yükleme yaklaştırmaktır.

Bu açıklamaya göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde dolaylı tümleç vurgulanmaktadır?

A) Beni en çok onlar ilgilendirmişti.

B) O sonsuz maviliği yeniden gördüm.

C) En güzel yıllarım köyde geçti.

D)Binlerce kuş birden havalandı.

E)Edesi gün tekrar geleceğini biliyordum.

(1991 -ÖSS)

 

Açıklama: Seçenekleri incelediğimizde yükleme en yakın öğelerin A seçeneğinde özne (onlar), B seçeneğinde zarf tümleci (yeniden), C seçeneğinde dolaylı tümleç (köyde), D seçeneğinde zarf tümleci (birden), E seçeneğinde nesne (Ertesi gün tekrar geleceğini) olduğunu görüyoruz. Cevap C seçeneğidir.

 

ÖRNEK SORU

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "beni" kelimesi kullanıldığı yere göre cümlenin en önemli öğesi durumuna getirilmiştir?

A)           Dün sabah Ayten okulda beni aramış.

B)           Arkadaşım şubat tatilinde beni İstanbul'a çağırıyor.

C)           Sınıfımı geçersem babam beni İzmir’e götürecek.

D)           Öğretmen sınavda beni en ön sıraya oturttu.

E)            Beni yarın öğle tatilinde otobüs durağında bekle.

(1984-öYS)

Açıklama: A seçeneğinde, "beni" sözcüğü yükleme en yakın öğe olduğundan, cümlenin en önemli öğesidir. Cevap A seçeneğidir.

 

 

 

ARASÖZ ( ARA CÜMLE) ÖZELLİKLERİ

Cümle arasına giren ve cümlenin herhangi bir öğesi olmayan söz, söz grubu ya da cümlelerdir. Arasözler iki virgül ya da iki kısa çizgi arasında yazılır. Arasöz, cümlede herhangi bir öğenin açıklayıcısı durumunda olabilir.

 

Aşağıdaki cümlelerde arasözler koyu renkle, hangi öğelerin açıklayıcısı oldukları ayraç içinde gösterilmiştir.

Babası, can dostu, dün vefat etmiş.

(öznenin açıklayıcısı)

 

Yahya Kemal, Divan edebiyatının son temsilcisi,  törenlerle anıldı

(Oznenin açıklayıcısı)

 

Bu gizemler ülkesinden, Mısır'dan, yarın ayrılıyoruz.

(Dolaylı tümlecin açıklayıcısı)

 

Doğup büyüdüğüm o yeri, Ayvalık'ı, çok özledim.

(Nesnenin açıklayıcısı)

 

Zafer, portakalı -vitamin deposunu- çok severdi. (Nesnenin açıklayıcısı)

 

Bunu, hayatını bana adayan kadına -anneme- aldım.

(Dolaylı tümlecin açıklayıcısı)

 

İki gün önce, salı günü, pikniğe gittik.

(Zarf tümlecinin açıklayıcısı)

 

***Arasöz konuşan kişinin araya girerek düşüncesinı bildirmesiyle cümle biçiminde de olabilir. Bu durumda arasöz, "ara cümle" adını da alır. 

 

Aşağıdaki cümlelerde arasözler koyu renkle gösterilmişitir.

 

Dünkü kaza -Allah beterinden saklasın- çok korkunçtu.

Geçen sonbahar bu sahilde, belki unutmuşsundur, saatlerce dolaşmıştık. 

Ben, ne yalan söyleyeyim, henüz acıkmadım.

 

 

ÖRNEK SORU

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir öğe, açıklanarak yinelenmiştir?

A)           Söz konusu romana yeniden dönüyor, onunla ilgili eleştirileri yanıtlıyorum.

B)           Konuyu dağıttığımı, bana ayrılan süreyi aştığımı sonradan fark ettim.

C)           Mektuplardan ilkini, dayımın gönderdiği mektubu, çocuklara okudum.

D)           Biz yetişkinler, gençleri eleştirir, onlara sürekli kendi yaşamımızdan örnekler veririz.

E)            Anadiline özen göstermek salt biz gençlere değil, yetişkinlere de düşen bir görevdir.

(1998-ÖYS)

Açıklama: C seçeneğinde bulunan "dayımın gönderdiği mektubu" sözleri "Mektuplardan ilkini" sözlerinin açıklayıcısı durumunda olan bir arasözdür.

 

 

ÖRNEK SORU

Aşağıdakilerden hangisinde, cümlenin ögesi olmayan açıklayıcı bir arasöz vardır?

A)           Bu olaydan sonra, sen de anımsayacaksın, onlarla ilişkimi kesmiştim.

B)           Uzun süredir, böyle bir fırsat beklediğini biliyordum.

C)           Şimdi ellisinde olanlar, bu olayı çok iyi anımsarlar.

D)           Bu acayip sesi duyan herkes, balkonlara çıkıyor, sokaklara fırlıyordu.

E)            Onlar benden çok, size inanırlar.

(1990-ösş)

Açıklama: A seçeneğinde esen de anımsayacaksın arasözü herhangi bir öğenin açıklayıcısı olarak kullanılmamıştır. Cevap A seçeneğidir.






FACEBOOK YORUM
Yorum

DİĞER Edebiyat Haberleri

ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
SON YORUMLANANLAR
FOTO GALERİ
  • Seydişehir Kuğulu Park
    Seydişehir Kuğulu Park
  • Fas Turizmi ve Fas Resimleri
    Fas Turizmi ve Fas Resimleri
  • Bir Gül Bahçesine Girercesine
    Bir Gül Bahçesine Girercesine
  • Poz veren hayvanlar
    Poz veren hayvanlar
  • Günün Fotoğrafları-Hayatın İçinden
    Günün Fotoğrafları-Hayatın İçinden
  • Halı ve Kilim Motiflerinden Örnekler
    Halı ve Kilim Motiflerinden  Örnekler
FOTO GALERİ
VİDEO GALERİ
  • Gönül Sultanları- Seydişehirli Hacı Abdullah Efendi
    resim yok
  • Dış Ticaret de Teslim Şekilleri
    Dış Ticaret de Teslim Şekilleri
  • Frikik oyunu
    Frikik oyunu
  • Bob Marley,merak etme ,mutlu ol
    Bob Marley,merak etme ,mutlu ol
  • Bob Marley-no woman no cry
    Bob Marley-no woman no cry
  • Kedilerin efendisi
    Kedilerin efendisi
VİDEO GALERİ
YUKARI